İnsanın geleceğinden emin olması mümkün değildir. Ben kesinlikle cennete gideceğim, Allah beni cennetine koymayacak ta kimi koyacak gibi bir düşünce küfürdür. Kesinlikle cehenneme gideceğini söylemek de aynıdır. Çünkü kesinlikle cennete gideceğini söylemek kendine ve amellerine güvenmek, kibirli olmak demektir.

Oysa Hz. Peygamber (sa): “Eğer Allah’ın (cc) rahmeti yetişmezse hiç kimseyi kendi amelleri cennete koyamaz” buyurmuştur. “seni de mi ya Rasulelleh!..?” diye sorduklarında, “Evet beni de” demiştir.

Kesin cehenneme gideceğini söylemek de Allah’ın engin mağfiret ve rahmetini sınırlamak demek olacağından, o da küfürdür. Öyleyse insan eski tabiriyle “Beyne’l-havfi ve’r-recâ”, yani korku ile umut arasında bulunmalıdır. Günahlarını düşünüp, bunların her birisinin, insanı cehenneme koyacak kadar büyük saygısızlıklar olduğunu hatırlayarak korkmalı, diğer taraftan da Allah’ın mağfiretinin ve rahmetinin genişliğini aklına getirip, böyle bir bağışlama ve rahmete herhalde ben de girerim diye ümit etmelidir. Bir hadisi kutsî’de Allah (cc) “Ben iki güveni ve iki korkuyu birlikte vermem” demiştir. Yani burada korkup endişe duyanlar orada emin olacaklar, burada emin olanlar da orada korkacaklardır. Buna göre sizin sorunuzun cevabı da netleşmiş olur.

Eğer insan Allah’a tam ve şüphesiz bir imanla inanıyor olmakla beraber, akıbetinden de korkuyorsa bu bir cennetliklerden olma belirtisidir. Bununla birlikte Allah Kuran-ı Kerim’de kesin olarak kurtuluşa erecek müminlerin vasıflarını saymaktadır: “Namazlarını huşu içinde kılanlar, boş işlerle uğraşmayanlar, ırzlarını koruyanlar, zekât için çalışanlar…” (Müminûn 23/1-4). İnsanda bu özelliklerin bulunması, cennete gitme ümidini artıran belirtilerdir. Ayrıca insanın Allah’ın (cc) yasakladıklarını /menhiyatı sevmemesi, onlardan nefret etmesi, Allah’ın (cc) emrettiklerini ise, hepsini yapamasa dahi, sevmesi yine kurtuluş belirtilerindendir. Keza insanın, Allah’ın (cc) sevdiği insanları sevip onlara saygı beslemesi, sevmediği açık olanlardan da hiç hoşlanmaması yine böyle bir belirtidir.

Tam aksi durumlar ise tehlikenin işaretleridir. Ama her şeye rağmen itibar son anadır. Bu sebeple hiç kimse hali hazırdaki durumu sebebiyle kendisinin akıbetinin ne olduğunu bilemez ve bundan emin olamaz