Evet, namaz câmi, yani toplayıcı bir ibadettir, derler. Yani bütün ibadetlerin özü ve içinde onların her birinden bir nebze taşıyan, böylece de hayatın tamamını kuşatan, belki bütün ibadetlerin sevaplarından insana bir miktar kazandıran bir ibadettir. Bu sebeple Efendimiz (sa) “Namaz dinin orta direğidir”, buyurmuştur. Tıpkı çadırın orta direği gibi, bütün yan direklerin gelip bağlandığı, hepsinin irtibatlı olduğu ana sütundur.

Dediğiniz gibi, namazda hacdan bir parça vardır; sürekli Kâbe’ye dönüp, namazı böyle tamamlarız. Oruçtan bir nebze vardır; namaz boyunca bir şey yemez ve içmeyiz. Orucu bozan yeme içme, namazı da bozar. Zekâtla alakası vardır. Çünkü namaz en değerli varlığımız olan zamanımızdan bir miktarını ve bedenimizi bir süreliğine Allah için ayırmaktır. Cihadla alakası vardır, gözümüzü secde mahallinden ayırmadan, nöbet bekler gibi dikkatlice dururuz. Bu sebeple Efendimiz (sa), “namazda sağa sola her iltifat, onun sevabından şeytanın bir miktar kapıp kaçması demektir” buyurur.

Mekke Döneminde ezanın henüz emredilmediği zamanlar müslümanlar namazı duyurmak için “es-salatü câmiatün” (namaz toplayıcıdır) derlermiş. Bu ifade, namaz insanları toplar, cemaatle, topluca kılınır anlamına geldiği gibi aynı zamanda her bir ibadeti toplar anlamına da gelir. Alusî der ki, “Allah Hz. Peygambere verdiği Kevser nimetini ona hatırlattıktan sonra, buna karşılık sen de namaz kıl, buyurmuştur. Çünkü namaz şükrün her çeşidini kapsar”.